در روایتی از امیرالمومنین علیه‏السلام آمده است :


انَّ اللّه عزَّ وَ جَلّ رکَّب فی الملائکة عقلا بلا شهوة، و رکَّب فی البهائم شهوة بلا عقل، و رکَّب فی بنی‏آدم کلتیهما، فمن غلب عقله شهوته فهو خیر من الملائکة، و من غلب شهوته عقله فهو شرّ من البهائم.


خداوند، ملائکه را از نیروی عقل محض، حیوانات را از غرائز و شهوات محض و انسان را ترکیبی از هر دو آفرید. آن کس که نیروی اندیشه و فکرش بر شهوتش غلبه کند، از ملائکه برتر و آن کس که نیروی شهوت و غریزه‏اش بر قوه عقل غالب شود از حیوانات پست‏تر است.


ثمرات شناخت نفس

حضرت امیرالمومنین علیه‏السلام می‏فرمایند:


نال الفوز الاکبر من ظفر بمعرفة النفس
بزرگترین رستگاری برای انسان شناخت نفس او است.


و یا در سخن دیگری می‏فرمایند:


رحم اللّه امرءا عرف قدره ولم یتعد طوره
خداوند رحمت کند کسی که قدر خود را بشناسد و از حدش تجاوز نکند.